Xử lý số liệu

Xử lý số liệu trong đề Toán HSA: đọc bảng, biểu đồ và tính tỉ lệ

Cập nhật: tháng 9/2026

Đúng như tên gọi, phần 1 của đề HSA không chỉ có Toán thuần túy mà còn nhiều câu xử lý số liệu: đọc bảng, đọc biểu đồ, và tính các đại lượng thống kê cơ bản. Đề luôn cho sẵn toàn bộ số liệu cần thiết — việc của bạn là đọc đúng và tính đúng công thức.

Các dạng hay gặp

Tốc độ tăng trưởng (phần trăm)

Công thức: (giá trị sau − giá trị trước) / giá trị trước × 100%. Mẫu số luôn là giá trị gốc (kỳ trước), không phải kỳ sau — nhầm chỗ này là sai cả câu dù các bước khác đúng hết.

Trung bình cộng và trung vị

Trung bình cộng là tổng chia số lượng. Trung vị là giá trị ở giữa khi đã sắp xếp dãy số tăng dần (hoặc trung bình của hai số giữa nếu số lượng chẵn). Hai đại lượng này có thể chênh nhau rất nhiều nếu dãy số có giá trị đột biến — đề hay hỏi đúng vào chỗ dễ nhầm lẫn này.

Đọc biểu đồ cột, biểu đồ đường

Trước khi đọc số liệu, luôn kiểm tra 3 điều: đơn vị trên trục (nghìn, triệu, phần trăm…), khoảng chia của trục (mỗi ô cách nhau bao nhiêu), và có phải biểu đồ bắt đầu từ 0 hay không — biểu đồ cắt trục có thể khiến chênh lệch trông lớn hơn thực tế.

Ví dụ

Đề

Số thí sinh đăng ký thi HSA đợt 1 là 40.000, đợt 2 là 52.000. Tốc độ tăng số thí sinh đăng ký giữa hai đợt là bao nhiêu phần trăm?

Lời giải. (52.000 − 40.000) / 40.000 × 100% = 12.000 / 40.000 × 100% = 30%.

Mẹo

Trước khi bấm máy tính, khoanh tròn rõ đâu là giá trị gốc (mẫu số) trong bài — viết nhầm tử với mẫu là lỗi phổ biến nhất ở dạng câu này.

Lưu ý

HAT 360 là nền tảng luyện tập độc lập, không thuộc và không liên kết với ĐHQG Hà Nội hay Viện Đào tạo số và Khảo thí (VNU-IDT) (đơn vị tổ chức kỳ thi). Thông tin về kỳ thi trong bài được tổng hợp từ nguồn chính thức hsa.edu.vn; hãy kiểm tra lại lịch và quy định mới nhất tại đó trước mỗi mùa thi.

Làm thử 15 câu HSA — không cần đăng ký

Câu hỏi theo đúng cấu trúc đề thật, có lời giải chi tiết ngay sau mỗi câu.

Thử sức ngay